in

Proizvođači lekova i naučnici rade na pronalaženju leka za produženi kovid

Nakon što su proizveli vakcine i tretmane za akutni kovid-19 u rekordnom roku, istraživači i proizvođači lekova okreću se pronalaženju leka za produženi kovid, neuhvatljiviju metu obeleženu stotinama različitih simptoma koji pogađaju milione ljudi.

Vodeći proizvođači lekova, uključujući one koji su lansirali antivirusne pilule i monoklonska antitela za kovid-19, vode razgovore sa istraživačima o tome kako da ciljaju bolest, izjavili su za Reuters naučnici iz SAD i Velike Britanije.

Kompanije uključujući GlaksoSmitKlajn, Vir Bajoteknolodži i Hjumanidžen, potvrdile su da su razgovarale sa istraživačima o ispitivanjima koristeći njihove trenutne tretmane protiv produženog kovida.

Drugi, uključujući Fajzer i Roš, rekli su da su zainteresovani, ali ne žele da razrađuju planove.

Istraživači, biotehnološke kompanije i stručnjaci za javno zdravlje kažu da su velike farmaceutske kompanije sastavni deo dobijanja dokazanog tretmana za bolest, od koje trenutno boluje više od 100 miliona ljudi, prema podacima Svetske zdravstvene organizacije (SZO).

“Kada pogledate brojke za srčanu insuficijenciju ili dijabetes, to je osnova o kojoj govorimo”, rekla je istraživač Amitava Banerdži, koja se bavi ispitivanjem produženog kovida.

Produženi kovid, sa oko 200 prijavljenih bolesti koje uključuju umor, bol u grudima i moždanu maglu, definisan je simptomima koji traju duže od tri meseca. On stavlja na istu stranu ljude koji su imali i blagi i teški kovid, uključujući decu.

U toku je manje od 20 kliničkih ispitivanja lekova, od kojih je nekolicina prevazišla ranu fazu

Naučnici se nadaju da će njihovo istraživanje otkriti uzroke produženog kovida, glavne prepreke u pronalaženju ciljeva za nove lekove ili identifikaciji postojećih lekova koji bi mogli da deluju kao tretmani.

“Nadamo se da ćemo imati tretmane koje možemo da ponudimo osobama koje pate od produženog kovida da bi se njihovi životi vratili u normalu u bliskoj budućnosti”, kaže Dejvid Strejn, predavač na Medicinskom fakultetu Univerziteta u Ekseteru čije je istraživanje pokazalo koji će tretmani biti testirani u velikom britanskom ispitivanju

Velike farmaceutske kompanije traže biomarkere specifične za bolest koji bi im omogućili da procene vrednost testiranih lekova, kažu stručnjaci.

“Ono sa čime se bore je definicija slučaja produženog kovida”, rekla je dr Ejmi Proal, stručnjak za postvirusne bolesti u “PoliBio Research Foundation” u Vašingtonu.

Mogući osnovni uzroci koje istraživači proučavaju uključuju oštećenje od prvobitne infekcije, zadržavanje rezervoara virusa u telu, autoimuni odgovor, u kom imunski sistem napada sopstvene ćelije, i neregulisan imunski odgovor koji prouzrokuje prekomernu upalu koja oštećuje male krvne sudove ili nerve.

Istraživači dodaju da može da bude u pitanju kombinacija ovih ili drugih faktora.

Traganje za lekom

Veliko ispitivanje koje finansira Velika Britanija, koje vodi Univerzitetski koledž u Londonu, testiraće četiri leka na 4.500 pacijenata sa produženim kovidom.

Oni uključuju antihistaminike loratadin i famotidin, kolhihin za lečenje gihta i zapaljenja srca, svi dostupni kao generički lekovi, i Džonson i Džonsonov  preparat za sprečavanje zgrušavanja krvi rivaroksaban.

Svi imaju podatke iz preliminarnih studija na ljudima koji ukazuju na to da bi mogli da deluju na zapaljenje i krvne ugruške.

Banerdži, vodeći istraživač u tom istraživanju, rekao je da će lekovi ciljati nekoliko potencijalnih mehanizama u osnovi produženog kovida.

“Akcella Therapeutics” sa sedištem u SAD radi sa Univerzitetom u Oksfordu na leku razvijenom za nealkoholni steatohepatitis, bolest jetre obeležena neregulisanim metabolizmom, upalom i ožiljcima.

Naučnici se nadamo se da će lek obnoviti normalnu funkciju mitohondrija, energetskih fabrika ćelija. Loše funkcionisanje mitohondrija može da objasni dugotrajni umor koji mnogi pacijenti doživljavaju tokom produženog kovida.

“PureTech Health”, još jedna američka biotehnološka kompanija, vodi ispitivanje eksperimentalnog tretmana za plućnu fibrozu sa ciljem sprečavanja dugotrajnih ožiljaka na plućima povezanim sa kovidom.

U Sijetlu, istraživači sa Univerziteta u Vašingtonu i Kliničkog istraživačkog centra Fred Hačinson testiraju eksperimentalni tretman “Resolve Therapeutics” koji cilja na umor kod osoba koje pate od produženog kovida.

Lek deluje tako što rastvara određenu RNK u krvi koja je povezana sa povećanom upalom kod pacijenata sa autoimunim bolestima kao što su lupus i Sjogrenov sindrom, rekao je dr Džejms Endrjus, reumatolog sa Univerziteta u Vašingtonu koji vodi ispitivanje.

Naučnici koji veruju da bi osnovni uzrok produženog kovida mogao da bude virus koji se zadržava, žele da testiraju da li postojeći tretmani ili vakcine protiv kovida-19 mogu da imaju uticaja.

Kompanija Moderna donira svoju vakcinu za rana ispitivanja u Velikoj Britaniji testirajući da li ona može da pomogne u pokretanju imunskog sistema i ublažavanju dugih simptoma kovida, saopštila je kompanija.

Više vesti o kovidu-19 i posledicama pandemije u zemlji i svetu čitajte na stranici Koronavirus.